Prawa i obowiązki małżonków

Zgodnie z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym  małżonkowie w małżeństwie mają równe prawa  i obowiązki. Zasadę  równości między małżonkami jak również równości między  kobietą i mężczyzną wprowadza art.33. Konstytucji RP. W oparciu o obowiązujące prawo (art.23.Kodeksu Rodzinnego Opiekuńczego) wyróżniamy cztery podstawowe obowiązki małżonków względem siebie  tj.: wspólnego pożycia (dotyczy więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej małżonków), wzajemnej pomocy, wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny. Powstaje z mocy ustawy wspólność majątkowa. Można podpisać intercyzę znosząca tę wspólność.

Małżonkowie w małżeństwie mają obowiązek zaspakajać potrzeby majątkowe swojej rodziny. W przypadku braku chęci do zaspokajania potrzeb majątkowych rodziny, któregokolwiek z małżonków polegające na zaspokojeniu codziennych potrzeb małżonka i rodziny, występuje obowiązek alimentacyjny, nie tylko w stosunku do dzieci, ale również do współmałżonka.  Obowiązek  zaspokajania potrzeb odnosi się do  teraźniejszych potrzeb i w przyszłości.  Niedochodzenie potrzeb alimentacyjnych we właściwym czasie wygasa. Ustalając obowiązek alimentacyjny Sąd bierze pod uwagę potrzeby osób występujących o alimenty, jak również możliwości zarobkowe osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych. Obowiązek alimentacyjny w przypadku braku rozwodu małżonków  i przebywanie w konkubinacie w świetle orzecznictwa nie znajduje uzasadnienia. Kolejnym możliwym  elementem zaspokojenia potrzeb rodziny i małżonka od drugiego małżonka uchylającego się od ciążącego obowiązku jest orzeczenie/nakaz Sądu wypłacania wynagrodzenia małżonka do rąk drugiego małżonka w części lub całości. Ważną przesłanką do budowania więzi rodzinnych  jest również sytuacja mieszkaniowa małżonków a mianowicie jeżeli prawo zamieszkania przysługuje jednemu z małżonków drugi małżonek jest również uprawniony do korzystania z tego mieszkania. To samo dotyczy ze sposobu korzystania z przedmiotów urządzenia mieszkania (art.28/1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Sytuacja taka dotyczy kiedy małżeństwo trwa. W przypadku rozwiązania małżeństwa lub zgonu małżonka prawo do lokalu należy ustalić na innych zasadach. Kolejny element, z którego małżonek może korzystać oczywiście, bez sprzeciwu drugiego małżonka jest załatwianie codziennych spraw za małżonka nie przekraczających czynności zwykłego zarządu. Należy również zauważyć, że małżonkowie są solidarnie odpowiedzialni za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich do zaspokojenia potrzeb rodziny.
Przepisy prawa poza ustaleniem porządku prawnego budzą w moim odczuciu wiele kontrowersji chociażby zaciąganie zobowiązań na potrzeby rodziny, dla jednego z małżonków coś jest potrzebą rodziny a dla drugiego nie. Małżeństwo jak każda instytucja  zależy od dobrych intencji  każdej strony.

Małgorzata Woźniak

Kategoria: